Skrzyżowania – regulowane, nieregulowane, ronda
Największe ryzyko wypadku drogowego występuje na skrzyżowaniach, dlatego bardzo ważne jest nauczenie się określania pierwszeństwa uczestników ruchu i innych zasad przejazdu przez skrzyżowania. W tym artykule przeanalizujemy rodzaje skrzyżowań, przedstawimy przykłady przejazdu przez skrzyżowania z objaśnieniami.
Definicja skrzyżowania: skrzyżowanie – miejsce przecięcia, połączenia lub rozwidlenia dróg na jednym poziomie, w tym otwarte obszary utworzone przez przecięcia, połączenia lub rozwidlenia dróg. Za skrzyżowania nie uważa się miejsc, w których zjeżdża się z drogi na tereny przyległe do niej lub wjeżdża na drogę z terenów do niej przyległych.

Rys.: a) skrzyżowanie; b) przecięcie jezdni; c) teren przyległy do drogi
Rodzaje skrzyżowań:
a) Nieregulowane:
- Równorzędne;
- Nierównorzędne.
b) Regulowane:
- Sygnalizacją świetlną;
- Przez kierującego ruchem.
Pod względem konstrukcji skrzyżowania jednopoziomowe mogą być:
- trójwlotowe;
- czterowlotowe;
- wielowlotowe;
- o ruchu okrężnym.
Skrzyżowania mogą być również wielopoziomowe. Są to skrzyżowania, na których drogi łączą się na różnych wysokościach i występują zjazdy, którymi ruch odbywa się z jednej drogi na drugą.
Skrzyżowanie wielopoziomowe
Co to jest skrzyżowanie równorzędne?
Jest to skrzyżowanie niekierowane, na którym przecinające się drogi nie są oznaczone znakami pierwszeństwa, a nawierzchnia tych dróg jest taka sama. Na skrzyżowaniach dróg równorzędnych kierowca musi ustąpić pierwszeństwa pojazdom nadjeżdżającym z prawej strony.
Skrzyżowania równorzędne najczęściej łączą drogi o małym natężeniu ruchu, na których natężenie ruchu jest stosunkowo równe.
1. Jak rozpoznać, przez jaki typ skrzyżowania przejeżdżam?
Jesteś na skrzyżowaniu dróg równorzędnych na skrzyżowaniu, jeżeli:
- przy skrzyżowaniu nie ma żadnych znaków pierwszeństwa („Droga z pierwszeństwem”, „Droga podporządkowana”);
- przy skrzyżowaniu nie ma znaku „Stop” i odpowiedniego oznakowania drogowego;
- przecinające się drogi mają taką samą nawierzchnię.
lygiareiksme-sankryza-1.1.3-mp4.mp4
2. Czy masz pierwszeństwo przejazdu, jeślijesteś na skrzyżowaniu dróg równorzędnych?
Na takim skrzyżowaniu należy kierować się tzw. zasadą prawej ręki. Oznacza to, że jeśli podjeżdżając do skrzyżowania, na drodze po prawej stronie stoi samochód, nie możesz jechać.
3. Możesz przejechać przez skrzyżowanie równorzędne, jeśli:
- Jedziesz prosto i nie masz przeszkody z prawej strony (na drodze po mojej prawej stronie nie stoi żaden pojazd).
- Skręcasz w prawo i nie masz przeszkody z prawej strony.
- Skręcasz w lewo i nie masz przeszkody z prawej strony ani z przodu.
4. Nie wolno przejeżdżać przez skrzyżowanie, jeśli:
- Jedziesz prosto i masz przeszkodę z prawej strony (na drodze po mojej prawej stronie stoi pojazd). Jechać prosto można dopiero po ustąpieniu przeszkody z prawej strony.
- Skręcasz w prawo i masz przeszkodę z prawej strony. Skręcać w prawo można dopiero po ustąpieniu przeszkody z prawej strony.
- Skręcasz w lewo i masz przeszkodę z prawej strony. Wjechać na skrzyżowanie i zatrzymać się na środku (ale nie skręcać w lewo) można dopiero po ustąpieniu przeszkody z prawej strony.
- Skręcasz w lewo, nie masz przeszkody z prawej strony, ale masz przeszkodę z przodu. W takim przypadku należy wjechać na skrzyżowanie i ustawić się na jego środku tak, aby nie utrudniać przejazdu samochodom nadjeżdżającym z przeciwka. Skręcać w lewo możesz dopiero po przepuszczeniu samochodu jadącego z przeciwka.
Co to jest skrzyżowanie nierównorzędne?
Jest to skrzyżowanie niekierowane, na którym przecinające się drogi są oznaczone znakami pierwszeństwa i (lub) nawierzchnia tych dróg jest różna.
Na skrzyżowaniu dróg nierównorzędnych kierowca jadący drogą podporządkowaną ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa pojazdom zbliżającym się do skrzyżowania drogą z pierwszeństwem. Na takich skrzyżowaniach kierowca, skręcając w lewo (zawracając), ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa pojazdom jadącym drogą równorzędną z przeciwnego kierunku na wprost lub w prawo.

1. Znajdujesz się na skrzyżowaniu dróg nierównorzędnych, jeśli:
- przed skrzyżowaniem znajdują się znaki pierwszeństwa („Droga z pierwszeństwem” i/lub „Ustąp pierwszeństwa”);
- przed skrzyżowaniem znajduje się znak „Stop” i/lub odpowiednie oznakowanie poziome;
- przecinające się drogi mają różną nawierzchnię (na przykład jedna droga jest asfaltowa, a przecinająca ją – szutrowa).
2. Znajdujesz się na skrzyżowaniu dróg nierównorzędnych ze zmieniającym się kierunkiem drogi głównej, jeśli:
- przed skrzyżowaniem znajduje się znak pierwszeństwa „Droga z pierwszeństwem ze zmieniającym się kierunkiem drogi głównej”
Jeśli na skrzyżowaniu zmienia się kierunek drogi głównej, kierowcy jadący drogami o tej samej ważności (głównej/podrzędnej) muszą stosować się do zasad przejazdu przez skrzyżowania dróg równorzędnych. Oznacza to, że kierowcy muszą ustąpić pierwszeństwa pojazdom nadjeżdżającym z prawej strony.
W przedstawionej poniżej sytuacji, jako pierwszy przejeżdża samochód niebieski, ponieważ znajduje się na drodze głównej. Samochód zielony również znajduje się na drodze głównej, jednak skręcając w lewo, kierowca musi ustąpić pierwszeństwa samochodowi niebieskiemu, jadącemu drogą równorzędną w przeciwnym kierunku, ponieważ ten znajduje się po jego prawej stronie. Jako ostatni przez skrzyżowanie przejedzie samochód czerwony, ponieważ znajduje się na drodze oznaczonej znakiem „Ustąp pierwszeństwa”.
Ważne! Jeśli kierowca nie może określić rodzaju nawierzchni drogi, a nie ma znaków pierwszeństwa, musi postępować tak, jakby jechał drogą podrzędną! Może się to zdarzyć na przykład w warunkach meteorologicznych, gdy nawierzchnia drogi jest zaśnieżona i nie można na jej podstawie określić, która droga jest główna, a która podrzędna.
3. Czy masz pierwszeństwo przejazdu, jeśli znajdujesz się na skrzyżowaniu dróg nierównorzędnych?
Tak, jeśli jesteś na drodze głównej. Nie, jeśli jesteś na drodze podrzędnej, a na drodze głównej są samochody.
Jesteś na drodze głównej, jeśli:
- Przed skrzyżowaniem stoi znak drogowy „Droga z pierwszeństwem”.
- Jesteś na drodze asfaltowej, którą przecina droga szutrowa.
Jesteś na drodze podrzędnej, jeśli:
- Przed skrzyżowaniem stoi znak drogowy „Ustąp pierwszeństwa”.
- Jesteś na drodze szutrowej, którą przecina droga asfaltowa.
Uwaga! Jeśli nie wiesz, czy jesteś na drodze głównej, czy podrzędnej, postępuj tak, jakbyś był na drodze podrzędnej.
4. Możesz przejechać przez skrzyżowanie, jeśli:
- Jesteś na drodze głównej, jedziesz prosto lub w prawo.
- Jesteś na drodze głównej, jedziesz w lewo i nie masz przeszkody z przodu.
- Jesteś na drodze podrzędnej, jedziesz prosto lub w prawo, a na drodze głównej nie ma samochodów.
- Jesteś na drodze podporządkowanej, jedziesz w lewo, a na drodze z pierwszeństwem i z przodu nie ma samochodów.
5. Nie możesz przejechać przez skrzyżowanie, jeśli:
- Jesteś na drodze podporządkowanej, a na drodze głównej są samochody.
- Jesteś na drodze podporządkowanej, skręcasz w lewo, ale z naprzeciwka nadjeżdżają samochody.
Uwaga! We wszystkich przypadkach musisz ustąpić pierwszeństwa pieszym przechodzącym przez przejścia we wszystkich kierunkach.
Skrzyżowania regulowane
Gdy ruch jest regulowany sygnalizacją świetlną, kierowca musi kierować się sygnałami świetlnymi, niezależnie od znaków drogowych wskazujących pierwszeństwo przejazdu.
Jeśli na skrzyżowaniu sygnalizacja świetlna jest wyłączona lub włączony jest jej migający żółty sygnał, kierowca musi kierować się znakami drogowymi, ponieważ w tym czasie skrzyżowanie jest nieregulowane.
Jeśli ruch na skrzyżowaniu jest regulowany przez policjanta kierującego ruchem, kierowca musi kierować się jego sygnałami.
Jesteś na skrzyżowaniu regulowanym, jeśli:
- przy skrzyżowaniu znajduje się sygnalizacja świetlna i działa (jeżeli stale miga w niej żółty sygnał świetlny, oznacza to, że nie działa);
- na środku skrzyżowania stoi policjant kierujący ruchem z pałką.


Piesi na skrzyżowaniach
Przed wjazdem na skrzyżowanie ważne jest, aby ocenić nie tylko nadjeżdżające samochody, ale także zauważyć pieszych, którzy weszli na jezdnię.
Kierowca, skręcając na skrzyżowaniu w lewo lub w prawo, musi ustąpić pierwszeństwa pieszym przechodzącym przez pasy ruchu jezdni, w którą skręca.
Jeśli skręt jest wykonywany na drogę z jednym pasem ruchu w każdym kierunku, kierowca musi ustąpić pierwszeństwa pieszym przechodzącym przez dowolny pas ruchu jezdni, w którą skręca.

Jadąc w kierunku wskazanym strzałką, włączoną w dodatkowej sekcji sygnalizatora, kierowca musi ustąpić pierwszeństwa pojazdom jadącym z innych kierunków zgodnie z dozwolonym sygnałem sygnalizatora oraz pieszym.
Jak zawrócić na skrzyżowaniu regulowanym sygnalizacją świetlną?
Przepisów ruchu drogowego w punkcie 115 ustalono, że gdy trajektorie ruchu pojazdów przecinają się, a kolejność przejazdu nie jest określona w przepisach, pierwszeństwo musi ustąpić kierowca, któremu pojazd zbliża się z prawej strony. Zgodnie z tym przepisem, samochód zawracający powinien ustąpić pierwszeństwa samochodowi skręcającemu w prawo, ponieważ samochód zawracający miałby przeszkodę z prawej strony.
w punkcie KET 163 napisano, że: Jadąc w kierunku wskazanym strzałką, włączoną w dodatkowej sekcji sygnalizatora wraz z sygnałem żółtym lub czerwonym, kierowca musi ustąpić pierwszeństwa uczestnikom ruchu jadącym z innych kierunków zgodnie z dozwolonym sygnałem sygnalizatora, z wyjątkiem przypadku określonego w punkcie 163.1 Regulaminu.
Zgodnie z KET 163.1 punkt zawracając na skrzyżowaniu, na którym ruch jest regulowany sygnalizacją świetlną, kierowca musi ustąpić pierwszeństwa uczestnikom ruchu poruszającym się z innych kierunków zgodnie z zezwalającym sygnałem świetlnym.

Wyjątek. Kierowca zawracający będzie miał pierwszeństwo w jedynym, rzadko spotykanym przypadku – gdy skręca w prawo przy czerwonym świetle zakazującym ruchu, przy którym umieszczona jest tabliczka z zieloną strzałką. W takim przypadku kierowca skręcający w prawo musi ustąpić pierwszeństwa wszystkim uczestnikom ruchu, których kierunek jazdy przecina.
Jak jeździć po rondzie?
Nierzadko przyszli kierowcy odczuwają strach przed jazdą po rondach, jednak ten strach jest całkowicie nieuzasadniony. W porównaniu ze skrzyżowaniami czterowlotowymi, ronda są bezpieczniejsze.
Na rondach nie ma manewru skrętu w lewo i prawdopodobieństwa zderzenia z pojazdem jadącym z przeciwnego kierunku. Ponadto prędkość jazdy na rondach jest niska, dlatego nawet w przypadku zdarzenia drogowego, najczęściej jest ono tylko techniczne, bez poważnych konsekwencji.
Najczęściej wjazdy na ronda są oznaczone znakami drogowymi Nr 203 „Ustąp pierwszeństwa” albo Nr 204 „Stop”. Dlatego pojazdy wjeżdżające na te ronda nie mają pierwszeństwa i muszą ustąpić pierwszeństwa pojazdom jadącym po rondzie.
Jednak mogą wystąpić sytuacje, gdy wjazd na rondo jest oznaczony znakiem drogowym Nr 201 „Droga z pierwszeństwem” lub nie jest oznaczony żadnym znakiem drogowym wskazującym pierwszeństwo. W takich przypadkach pierwszeństwo mają pojazdy wjeżdżające na rondo.
Gdy przed wjazdem na rondo znajduje się tylko znak drogowy Nr 410 „Ruch okrężny”, a znaków pierwszeństwa brak, należy kierować się zasadami jazdy przez nieregulowane skrzyżowania równorzędne i ustąpić pierwszeństwa pojazdom nadjeżdżającym z prawej strony.
Wjeżdżając na rondo, ważne jest, aby wybrać właściwy pas ruchu. Z pierwszego pasa jedziemy na pierwszy, z drugiego – na drugi lub trzeci pas ruchu. Jeśli na drodze przed rondem są trzy pasy ruchu w tym samym kierunku, kolejność jazdy jest następująca: z pierwszego pasa jedziemy na pierwszy, z drugiego – na drugi, z trzeciego – na trzeci.
Kierunkowskazy nie są używane przy wjeżdżaniu na rondo, ale są obowiązkowe przed zjazdem z niego. Z ronda można zjechać tylko z pierwszego pasa ruchu, z wyjątkiem przypadków, gdy kierunki na pasach ruchu są wskazane odpowiednimi znakami drogowymi.
Kiedy zabrania się wjazdu na skrzyżowanie?
Zabrania się wjazdu na skrzyżowanie jezdni, jeżeli na nim lub za nim znajduje się przeszkoda, która zmusiłaby kierowcę do zatrzymania się na skrzyżowaniu i utrudniała ruch innym pojazdom.
Skręcając w lewo, wjazd na skrzyżowanie i zatrzymanie się na nim, ustępując pierwszeństwa pojazdom nadjeżdżającym z przeciwnego kierunku, nie jest zabronione.
Więcej sytuacji drogowych i skrzyżowań z wyjaśnieniami znajdziesz na tej stronie z lekcjami teorii jazdy.
Warto również sprawdzić swoją wiedzę teoretyczną, rozwiązując testy skrzyżowań. Testy KETBILIETAI® skrzyżowań odpowiadają rzeczywistym sytuacjom drogowym i ucząc się tutaj, przygotujesz się nie tylko do zdania egzaminu za pierwszym razem, ale także do bezpiecznej jazdy w rzeczywistym ruchu drogowym.
Spróbuj rozwiązać darmowy test KET. Test składa się z 30 pytań. Po rozwiązaniu będziesz mógł sprawdzić błędy, punkty KET związane z pytaniem oraz dodatkowe wyjaśnienia.